Meer dan eens bepaalt de toon de muziek. Zo ook nu, bij de wisseling van de wacht in Arnhem. Slechts één zin, uitgesproken met de nodige bescheidenheid, kenschetst het proces van gedaanteverandering dat Vitesse dezer weken ondergaat. 'Ondanks alle lovende woorden ben ik natuurlijk geen garantie voor succes' Was getekend, Hans Westerhof, afgelopen donderdag ruim een uur na zijn presentatie aan de media. Eén simpele zin met een krachtige lading. Er zijn immers coaches die daarover heel anders denken. Coaches die niet langer passen in de Arnhemse maat der dingen. Niet verwonderlijk was het Aad de Mos - inmiddels welhaast een taboe in Stadion Gelredome - die, toen hij in 1993 dezelfde Westerhof opvolgde als hoofdtrainer van PSV, de gewichtige woorden sprak dat hij wél een garantie voor succes is. Ze hebben het aan de Rijn geweten. Met twee twaalfde plaatsen was de aanwezigheid van de Hagenaar sportief een grijze periode, qua bravoure en brutaliteit bereikte de coach wel de Nederlandse top. En laat de clubleiding nu juist dáár vanaf willen zijn.

In ruim een decennium tijd verwierf Vitesse met een peperduur stadion, potsierlijke trainers, een financiële janboel en matige resultaten de bijnamen van Rupsje Nooitgenoeg en FC Hollywood aan de Rijn. Veel spektakel, weinig inhoud. Het wilde water moet nu plaatsmaken voor een kabbelend beekje. Hans Westerhof lijkt de ideale kandidaat voor zo'n klimaat. In de zoektocht naar een opvolger van De Mos had Vitesse naar eigen zeggen de keuze uit twee soorten trainers. Enerzijds de aanstormende talenten, aan de andere kant coaches die hun sporen al ruimschoots hebben verdiend. Hoewel eerste keus Erwin Koeman, die technisch directeur Mare van Hintum nog kent vanuit zijn tijd in Waalwijk, eigenlijk in geen van beide categorieën in te delen valt, kozen de Arnhemmers uiteindelijk voor routine en zekerheid. Of, zoals algemeen directeur Paul van der Kraan het verwoordt: 'Van Hintum wilde per se een gelouterde trainer.' 'Simpelweg omdat ik denk dat zo'n type op dit moment het beste bij Vitesse past; aldus de technisch directeur. 'De club heeft een zeer roerige periode achter de rug. Zowel op financieel als op sportief terrein. Er is té veel gebeurd, we zien het komende seizoen met z'n allen dan ook als een nieuwe start.'

Waar bij de komst van De Mos, twee jaar geleden, óók werd gezegd dat Vitesse aan de vooravond van een nieuwe toekomst stond, lijkt dat met ietwat vertraging nu wederom het credo. De kloof die onder De Mos een berg moest worden heeft immers het stadium heuvel amper bereikt. Van Hintum: 'De club moet weer opgebouwd worden en met Westerhof hebben we de belangrijkste vis in huis. Uiteindelijk hangt toch heel veel van een trainer af De profielschets die we hadden en deze ervaren coach sluiten uitstekend op elkaar aan.'

De komst van Westerhof naar Arnhem is verrassend. Niet zozeer vanwege zijn kwaliteiten en kunde, wél vanwege zijn werkzaamheden in de voorbije jaren. Na in 2002 vertrokken te zijn bij Willem 11 sloeg hij zijn vleugels uit. Geboren in het Achterhoekse Terborg is de coach door zijn buitenlandse avonturen inmiddels van provinciaal in wereldburger veranderd. Werkende in Mexico, Costa Rica en de Verenigde Staten had hijzelf vermoedelijk nog wel als laatste verwacht ooit weer in de Eredivisie aan de slag te gaan. Vier jaar geleden, toen hij neerstreek op de Mexicaanse hoogten voor een avontuur bij topclub Chivas, zei hij nog het zat te zijn telkens maar weer 'naar FC Twente of De Galgenwaard te moeten'.

Twee keer thuis

De situatie is echter veranderd. De afgelopen vijf jaar was Westerhof slechts twee keer thuis met Sinterklaas en de coach kan het zich niet heugen dat zijn hele gezin - bestaande uit zijn vrouw, dochter, zoon en hijzelf - aan één tafel zat. 'Meestal stond er dan ook een telefoon bij, zodat we met z'n allen konden praten’, lacht hij. 'Die situatie had ik wel gezien. Ik was er voor mezelf al een tijdje achter dat ik niet langer zulke periodes van huis wilde zijn. Maar toch is dit een enorme verrassing, omdat ik wel een aantal buitenlandse klussen op de agenda had staan. Eigenlijk kon een nieuwe vaste baan dan ook niet. Maar Vitesse was zeer volhardend, wilde per se praten en uit die instelling spreekt vertrouwen'

Tandem

Het is boven alles Van Hintun geweest die de nieuwe lijnen van Vitesse uitzet. Hoe onervaren hij in zijn nieuwe positie als technisch directeur ook mag zijn, het voetbalbeleid van de Arnhemse club rust inmiddels al echt zijn portefeuille. Na het vertrek van Jan Streuer naar het Oekraïense Shakthar Donetsk was een impasse ontstaan en moest algemeen directeur Van der Kraan zich meer dan hij wilde bemoeien met het technische deel. Niet veel later werd een machtsgreep van De Mos afgeslagen en schoof Van der Kraan zijn kandidaat Van Hintum naar voren. Inmiddels werkt de tandem zoals was beoogd. Van Hintum stippelt de lijnen uit, Van der Kraan komt pas in beeld als er écht onderhandeld dient te worden. Eerste target Erwin Koeman was al naar Hongarije vertrokken, toen Vitesse nog worstelde met de financiële afwikkeling van het vertrek van De Mos. Westerhof wordt door de club gezien als een soortgelijke kandidaat als Koeman.

Blijdschap

Van der Kraan: 'Het is een zorgvuldige procedure geweest. Twee jaar geleden zijn er veel namen langsgekomen en dachten we met Aad de Mos een slag te slaan. Ik hoef niet te vertellen hoe we daar nu op terugkijken... Voor de rest overheerst bij mij nu maar één gevoel. Blijdschap. De datum van 7 juli (wanneer Vitesse de voorbereiding op het nieuwe seizoen start, red.) nadert toch gestaag en nu kunnen we echt beginnen. Terwijl FC Twente als Champions League-deelnemer nog op zoek moet naar een nieuwe trainer, heeft Vitesse de zaakjes wél tijdig voor elkaar. Dat vind ik klasse.' Een dag na het eerste contact tussen de Arnhemmers en Westerhof op vrijdag 6 juni, meldde datzelfde Twente zich echter in het gevecht om de diensten van de coach. De Tukkers leken zich geen raad te weten met de ontstane situatie na het vertrek van Fred Rutten naar Schalke 04 en polsten Westerhof voor de vacante functie van trainer én technisch directeur.

Flitshuwelijk

Geen optie voor de Achterhoeker, zijn gedachten gingen immers al uit naar Vitesse. En zo werd de gesloten deal - voor één seizoen - een flitshuwelijk. Zo snel kwamen de Arnhemmers immers nog nooit met een trainer tot een akkoord. Waar het gesprek oriënterend zou beginnen, draaide het in Westerhofs hoofd eigenlijk al meteen om hoe zijn team volgend jaar zou moeten spelen. 'Uiteindelijk draait alles toch om de manier van spelen. Mijn enthousiasme was gewekt. Ik was er echt niet van uitgegaan, maar de credits kunnen absoluut naar de clubleiding. Al was het alleen maar omdat ze een heel reëel beeld van de situatie hebben geschetst.' Die is, ondanks de schuldsanering, nog altijd niet rooskleurig. Vitesse begint op nul, maar dat is altijd nog beter dan daaronder. Creativiteit en inventiviteit zijn de toverwoorden. Bovendien overheerst in Arnhem meer dan ooit de houding dat spelers ook naar Het Gelredome moeten willen komen. Over het mislukken van de transfer van Gonzalo Garcia Garcia, wiens zaakwaarnemer achterbaks gedrag wordt verweten, resteert nu gelatenheid. Met Rogier Molhoek, Julian jenner en Niklas Tarvajärvi kiest Vitesse voor frisheid, jeugdigheid en talent. De nieuwe staf kenmerkt zich door ervaring en rust. Bravoure en bluf maken plaats voor bescheidenheid. In Mexico ontwikkelde Westerhof zich tot volksheld, maar als hij daarmee wordt geconfronteerd, is zijn reactie tekenend: 'Dat lag meer aan de mensen, dan aan mij. Natuurlijk heb ik goede dingen gedaan, maar het ging niet om mij maar om die mensen. Ik vind het schitterend arme landen iets van het Nederlandse voetbal bij te brengen. We zijn een instituut en ik merk dat ik een streepje voor heb door mijn Ajax-achtergrond. Feyenoord is ook groot, maar dat kunnen ze in Costa Rica amper uitspreken. Ajax is huge.'

Clubgevoel

Met Hans van Arum (tweede elftal), Lambert jager (keeperstrainer) en opperassistent Edward Sturing is ook het clubgevoel binnen de staf gewaarborgd. Essentieel, Westerhof wist door zijn verblijf in het buitenland nog net dat Vitesse nog bestond. Stadion Gelredome kende hij vooral vanwege een bezochte training van het Davis Cup-team. 'Het Nederlandse voetbal is aardig langs me heengegaan. Als je me vraagt wie vóór Aad de Mos hoofdtrainer was, dan weet ik dat niet. Van Piet Velthuizen weet ik weinig en alleen Abubakari Yakubu ken ik nog uit mijn Ajax-tijd.'

Westerhof acht het belang van zijn assistent dan ook groot. 'Ik kom hier niet om de club naar mijn hand te zetten, dat is een verkeerde insteek. Zij hebben een visie, de vraag is of de trainer daarbij past. Zo ja, dan doe je het. Zo nee, dan sluit je geen akkoord. Het verhaal van vorige week sprak mij heel erg aan. Ze hebben hier iets moois voor ogen. Ik wil Vitesse graag helpen de club een nieuw gezicht te geven.'

Ook financieel slaat Vitesse een slag. Voor de meeste van zijn klussen in het buitenland vroeg Westerhof louter een onkostenvergoeding. Simpelweg omdat geld hem weinig interesseert en hij liever geestelijk onafhankelijk is. Hij weigert aan ontwikkelingslanden te verdienen. Drie jaar geleden waren de kosten van de technische staf relatief laag toen Edward Sturing de eindverantwoordelijkheid droeg, onder de dure De Mos stegen deze gigantisch. Het arme Vitesse had een trainer met een topsalaris. Nu duiken de Arnhemmers qua uitgaven weer terug naar de verantwoorde maat.

Zoals gewoonlijk weigert Van der Kraan over de financiën uit te weiden, maar de lach op zijn gelaat verraadt veel. Hij is inmiddels gelouterd in de voetballerij en weet dus: garanties voor succes bestaan niet. Om daarvan overtuigd te raken, hoeft hij slechts één seizoen terug te kijken. Maar een goed gevoel is de basis van veel. Zelden paste een trainer qua eisen, visie en uitstraling zo goed bij de wens van de clubleiding als Westerhof op dit moment bij Vitesse. Het bouwen is begonnen. De cultuurschok is compleet.

Ervaren wereldburger

De in Terborg geboren en in Heerenveen woonachtige Hans Westerhof heeft door de jaren heen een rijke loopbaan als trainer opgebouwd. Vitesse haalt met hem een van de meest ervaren coaches uit het Nederlandse voetbal in huis. In totaal heeft hij als oefenmeester liefst 337 wedstrijden in de Eredivisie achter zijn naam. Na zijn actieve carrière, waarin hij bij BV Veendam en Cambuur Leeuwarden speelde, werd hij in 1982 trainer van amateurciub Sneek. Later was Westerhof ook werkzaam bij de amateurs van Oranje Nassau en ACV. In 1988 begonnen de hoogtijdagen van Westerhof bij FC Groningen, waarmee hij twee seizoenen op een rij Europees voetbal wist te halen. Onder zijn leiding werd de club in het seizoen 1990/91 derde en een jaar later vijfde op het hoogste niveau. Zijn goede prestaties leverden Westerhof een overgang naar PSV op. Daar werd hij na één seizoen echter al opgevolgd door Aad de Mos. Westerhof zelf werd hoofd opleiding.

In 1994 keerde de coach terug in Groningen, maar de successen uit zijn eerste termijn werden nooit meer behaald. Een 6-1 nederlaag tegen uitgerekend Vitesse op 23 februari 1997 was zijn laatste duel in dienst van de provincieclub. 'En toch was het een supertijd, waaraan ik heel warme herinneringen bewaar. Ron Jans is nu hard op weg mijn aantal van 226 wedstrijden voor Groningen in te halen, maar ik ben nog altijd Mister Groningen op de bank...' Westerhof vertrok vervolgens naar de KNVB - waar hij onder meer Jong Oranje coachte - en ging later aan de slag bij Ajax. In 2000 volgde hij als hoofd opleiding voor negen competitie-duels de ontslagen trainer Jan Wouters op en liet hij Rafael van der Vaart debuteren. Na twee seizoenen bij Willem II, sloeg Westerhof zijn vleugels uit. In Mexico en Costa Rica is hij een gevierd trainer. De landstitel met de Mexicaanse volksclub Chivas de Guadalajara in 2006 is een van de hoogtepunten uit zijn rijke carrière.

Carrière als proftrainer

Seizoen club

1988/89 FC Groningen
1989/90 FC Groningen
1990/91 FC Groningen
1991/92 FC Groningen
1992/93 PSV
1994/95 FC Groningen
1995/96 FC Groningen
1996/97 FC Groningen*
Jong Oranje**
1999/00 Ajax***
20001/01 Willem II
2001/02 Willem II
2003/04 Chivas de Guadalajara****
2004/05 Chivas de Guadalajara
2005 Chivas USA*****
2005/06 Chivas de Guadalajara
2007 Club Necaxa
2008-heden Vitesse

*Ontslagen op 25 februari 1997
**In dienst getreden op 17 maart 1997
***Wordt interim-trainer op 21 maart 2000
****Op 1 oktober 2003 aangesteld als trainer
*****Eerst technisch directeur, wordt op 3 juni 2005 hoofdtrainer

Grondig vernieuwde ploeg

Ook transfertechnisch lijkt Vitesse met het aanstellen van Hans Westerhof en in een eerder stadium Marc van Hintum een volledig andere weg in te zijn geslagen. Werden onder Aad de Mos nog enkele duren aankopen van ver gepresenteerd - van wie zeker Giovanny Espinoza en Gonzalo Lorca prijzige missers bleken - Westerhof geeft de voorkeur aan Nederlandstalige spelers, het liefst voetballers die nog te vormen zijn. 'Vitesse heeft geen megabudget en dus moeten we keuzes maken', aldus de nieuwe trainer. 'óf je gaat naar de topclubs en huurt spelers die nu nog niet genoeg zijn voor het allerhoogste niveau. óf je haalt jongens op wie misschien een schrammetje zit, met wie we aan de slag gaan en flink in gaan investeren. Zeker bij Vitesse geef ik de voorkeur aan het laatste. Het is namelijk doodzonde om op te leiden voor andere clubs.' Naast het aantrekken van Rogier Molhoek, Julian Jenner (beiden AZ) en Frank van der Struijk (Willem 11), richt Vitesse zich op doelman Ronald Graafland van Excelsior. De bij FC Twente als speler eigenlijk al gestopte Alfred Schreuder moet als mentor voor de jonge ploeg gaan fungeren. Het is de bedoeling dat de routinier zijn actieve loopbaan weer hervat. Ook hierin is de hand van Van Hintum sterk zichtbaar. Met Molhoek, Van der Struijk en Schreuder haalt hij aankopen, die hij uit zijn eigen actieve carrière goed kent.

Beoogd Vitesse 2008/2009 (4-4-2)

Velthuizen
Verhaegh, Sansoni, Sprockel, Van der Struik
Jenner, Molhoek, Pryor, Claudemir
Kolk, Tarvajärvi

Bron: VI nr 25a 2008